|
●
نام بازی: چیستان (قلندر آی قلندر)
●
نام محلی: یالان پالان
●
اهداف کلی:
آشنایی با خصوصیات پرندگان و سایر جانوران، دقت و
هوشیاری، درک مفاهیم قانون و اطاعت از مجریان آن
●
اهداف جزئی:
انجام ورزش و ایجاد شور و نشاط
●
تعداد بازیکن:
حداقل 6 نفر
●
سن
بازیکنان: 6 الی 14 ساله
●
ابزار لازم: یک دستمال و یک کمربند
●
محوطه بازی: جایی مانند حیاط مدرسه
●
شرح
بازی: بچه های علاقمند، دور هم جمع شده و با مشاوره یکی را به
عنوان قلندر که آشنا به طرح چیستان و عبارت و پلنتومیم
می باشد، انتخاب می کنند.
قلندر همه را به ترتیب قرعه به صف می کند و شلاق را به نفر
اول تحویل می دهد، سپس چیستانی را همراه با حرکت دستها
و چشم و صورت و غیره، مطرح می کند و بعد از پایان هر
جمله ی آن بچه ها با هم می گویند: قلندر آی قلندر.
و اگر چیستان به زبان محلی باشد بچه ها خواهند گفت: لیِ گله
های، لی گله.
خلاصه وقتی چیستان به آخر رسید و به فرض جواب آن عقاب باشد
ولی نفر اول بخ فرض بگوید: کلاغ، قلندر می گوید کمر را
بده به کلاغ اگر او بگوید ... کمر را بده به ... و
همین طور دست به دست می گردد، تا اینکه بالاخره یکی
خواهد توانست که جواب را پیدا کند و نام عقاب را ذکر
کند که بنا به دستور قلندر (چال چادّاسین)، به پراکندن
و شلاق زدن بچه ها از ناحیه ی پایین تنه می پردازد و
آنها نیز سعی در فرار و گریز دارند تا شلاق نخورند.
قلندر می تواند در لحظه های شیرین بازی، بگوید: یالاندور
(دروغ است)، که یابنده بایستی فوراً خود را به محضر
قلندر برساند و سلام علیکم بگوید که اگر موفق شود باز
با فرمانی تازه با شلاق به جان آنها خواهد افتاد و اما
آنها با شنیدن لفظ دروغ است (یالاندور) بیکار نشسته و
با سعی در دستگیری و بستن چشمهایش و ... پیش قلندر می
آورند.
قلندر می پرسد: کمربند را چه کرده ای؟ چه کسی چشمانت را بست؟
چه کسی تو را پیش می آورد؟
اگر جواب 2 تا 3 سؤال صحیح بود، چشمانش را باز می کنند والّا
بعد از خوردن شلاق از ناحیه ی پا، چشمانش را باز
خواهند کرد، سپس تشکیل صف داده، چیستانی دیگر مطرح می
شود:
بیر قوشوم وار بوخرتنه
دیمدیگی وار بوخرتنه
قانادلاری بوخرتنه
گوزلری واربوخرتنه
گویدن با خار، هر شیئی گورَر
دوشانی گوروب، انیب یییَر
جواب: عقاب
بیر قوشوم وار بوخرتنه
دیمدیگی وار بوخرتنه
سینه سی وار، ساری ساری
سَن دِ گیننَ، نَدور آدی!
جواب: بلبل
●
نکات: 1-
نام دیگر آن لی گله ها، لِی گله بوده و در بعضی نقاط
آذربایجان این بازی با نام اِئلّلربیلر، سلام علیکم
مشهور است.
●
نتیجه بازی:
چنانچه از روند بازی پیداست و مربی بر حسب ذوق و
سلیقه، با در نظر گرفتن مقاطع سنی دانش آموزان، می
تواند چیستان هایی را شعرگونه، در بازی همراه با
پانتومیم طرح کند تا موجب شکوفایی استعدادهای هنری و
ادبی و علمی کودکان گردد.
|